Nieuw leven voor speurder Dick Bos

Door Ton van den Berg


Julius de Goede bij het bewerken van een Dick Bos-plaatje. Foto Ton van den Berg

De detective en koele beijveraar van jiu-jitsu Dick Bos speurt en knokt weer. Geen schavuit is veilig. Het zijn weliswaar oude avonturen die hij beleeft, maar ze lijken verfrissend nieuw. Dat is te danken aan de Utrechtse grafisch vormgever Julius de Goede. Meer dan tienduizend tekeningen van de stripheld Dick Bos bewerkte hij voor een speciale heruitgave.

Voor de jongere generaties is Dick Bos misschien een onbekende, maar tussen 1940 en 1970 was de stripdetective mateloos populair. Hij beleefde zijn avonturen in kleine zakformaatboekjes die iets dikker waren dan een pakje sigaretten. Op iedere pagina één tekening. De altijd in goed pak zittende detective, groot postuur, stevige kaken, hoge haargrens, trok de hele wereld over om sinistere zaakjes tot op de bodem uit te zoeken en schurken voor het gerecht te brengen. 
Oud-minister Zalm was een Dick Bosfan, de journalist van de twintigste eeuw H.J.A. Hofland las de op krantenpapier uitgegeven boekjes en filmer Paul Verhoeven liet zich door de eenzame strijder tegen het onrecht inspireren. In een scene in zijn film Basic Instinct glijdt de acteur Michael Douglas op zijn Dick Bos van een viaduct af.
Ook stripliefhebber Julius de Goede las in zijn jeugd Dick Bos. Stapels van die boekjes (net geen gulden per stuk) lagen er onder zijn bed. Nu leert hij de detective nog beter kennen want iedere tekening die de tekenaar en schrijver Alfred Mazure (overleden in 1974) voor de serie Dick Bos maakte, wordt door hem op een computer onder handen genomen zodat ze er weer als nieuw uitzien.
De Goede: ,,Je kunt zien dat Mazure een geboren talent had voor tekenen. Het ging hem makkelijk af. Ik heb de indruk dat hij zo’n boekje, met eerst 208 en later 156 tekeningen, in een week tijd af had. Soms raffelde hij iets af, dat zie ik ook. Een oog dat verkeerd zit, zet ik nu bijvoorbeeld weer recht.’’

 ,,Maar er zijn ook tekeningen die akelig leeg zijn, zodat ik soms ook weer ging twijfelen aan dat talent. Ik denk dat hij snel wilde werken om het geld dat hij uit de boekjes kreeg, want zoals we weten hield hij veel meer van filmen en daar had hij de inkomsten hard voor nodig.’’
Voor de restauratie van de Dick Bos-boekjes kon De Goede, op een aantal afleveringen na, gebruik maken van de originele tekeningen die in het Stripdocumentatie Nederland in de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam bewaard worden. ,,Mazure tekende met een potlood en ging er daarna met een penseel en Oost-Indische inkt of plakkaatverf overheen. Dat gaf een effect dat je soms ook zag in tekeningen van Rembrandt of van Han van Meegeren. Een impressionistische schilderwijze waarbij het licht-donker effect, de claire obscure, kenmerkend is.’’
Het is volgens De Goede terecht om het werk van Mazure met dat van Rembrandt en de meestervervalser Han van Meegeren te vergelijken. ,,Ik trof nogal wat overeenkomsten in hun tekenwerk. De soepele lijnvoering en het zonder in details te treden laten zien wat de essentie van hun onderwerp is. Het ging ze niet om tekentechnische of anatomische juistheden, maar het ging om de impressie: de eerste indruk. In een kroegscène van Mazure zie je in een oogopslag in wat voor situatie Dick Bos zich bevindt. En meestal is dat niet een vrolijke.’’
De luxe heruitgave van Dick Bos boeken is alleen via de uitgever te koop. Info via: www.uitgeverij-panda.nl.



Inhoud